روش چند حسي (مختلط):
استفاده از اين روش مستلزم به كار گرفتن همه حواس است و جريان يادگيري از طريق تمام حواس صورت مي گيرد از طريق به كار بستن اين روش مي توان مطالب و مهارت ها را درك، ارتباط مؤثري برقرار، مهارت ها و مطالب را از يك موقعيت به موقعيت ديگر تعميم داده.
در يادگيري روش چند حسي به طور كلي از همه حواس استفاده مي شود. به بيان ديگر يادگيري بصري كه 75% از مجموع يادگيري ما از طريق ديدن است. يادگيري سمعي كه 13% از مجموع يادگيري ما از طريق شنيدن است، لمس كردن كه 6% از مجموع يادگيري ما از طريق لمس است، چشيدن كه 3% از مجموع يادگيري ما از طريق چشيدن است و بوئيدن كه 3% از مجموع يادگيري ما از طريق بوئيدن صورت مي گيرد. معلم با توجه به موضوع درس و در نظر گرفتن موقعيت مي تواند از حواس بينايي، شنوايي، بويايي، لامسه و چشايي استفاده كند و از اين طريق نيز توجه دانش آموزان را به كلاس درس جلب نمايد به عنوان نممونه نشان دادن يك عكس، آويختن نقشه جغرافيا به ديوار، تشخيص تفاوت نرمي و زبري اشياء با لمس كردن، تشخيص بوي آمونياك يا بوئيدن و غيره موجب تمركز بخشي مي شوند.
مثال:
فرض بر اينكه دانش آموزان به يك گردش علمي رفته اند تا از يك گلخانه ديدن كنند معلم به صورت تئوري مطالبي را مورد جنس و اجزاي گل ها بيان مي كند دانش آموزان گل ها را از نزديك مي بينند و با توجه به مطالبي كه معلم راجع به هر گل عنوان كرده بود گل مورد نظر را پيدا مي كنند و مورد مشاهده قرار مي دهند روي برگ ها دست مي كشند تا نرمي و زبري آن را مشخص كنند ممكن هست كه يك بويي هم از گل ها به مشامشان برسد و با اين كار تقريباً تمام حواس دانش آموزان درگير شده است.
در الگوي تدريس چند سطحي معلم ناظر بر تدريس است و اين دانش آموزان هستند كه خود به يادگيري مي پردازند و بهترين روش براي يادگيري انجام دادن است و معلم در استفاده از اين روش نمي تواند از يك الگوي تدريس استفاده كند بلكه از چند الگوي تدريس بايد بهره ببرد به اين خاطر كه اين روش همه حواس را درگير مي كند مثلاً معلم نمي تواند فقط از روش سخنراني براي تدريس استفاده كند.
روش چند حسي يك روش نويني است كه در سطح جهاني مطرح است كه معمولاً به دو شيوه اجرا مي شود: 1- شيوه تدريس بانكي 2- شيوه تدريس طرح مسئله
1-شيوه تدريس بانكي: شاگردان يا فراگيران يا صورت ظرفي يا گروهي شكل دهي مي شوند و محتوا به وسيله ي معلم مطرح مي گردد. و از حواس مختلف فراگيران در انتقال مفاهيم استفاده مي شود. در اين روش مطالب در ذهن فراگيران ذخيره سازي مي شود. (فقط مطالب را مي گيرند و بعد تجزيه و تحليل مي كنند.) بنابراين مفهوم ذخيره سازي مساوي است با روش بانكي.
2-روش طرح مسئله: معلم ابتدا در اين روش افراد را آزاد مي گذارد. و با طرح يك مسئله فراگيران را به چالش مي كشاند تا جايي كه مي تواند در طرح مسئله مسئله را هم غلط در اختيار فراگيران قرار مي دهد. روش طرح مسئله در حقيقت نوعي آماده كردن فراگير است براي زندگي . در اين روش فعاليت هاي آموزشي به گونه اي تنظيم مي شود كه در ذهن فراگير مسأله اي ايجاد شود و او علاقمند شود كه با تلاش خود راه حلي براي آن مسئله پيدا كند. روش مسأله اي ممكن است به صورت فردي يا گروهي اجرا شود. اين روش، به هيچ وجه، به معني پرسش و پاسخ يا حل تمرين نيست. مثلاً اين سؤال كه: « براي مفروش كردن يك آپارتمان با زيربناي 125 متر مربع و با فرشي كه هر متر مربع آن در حدود 50 هزار ريال قيمت دارد چقدر هزينه لازم است؟ به هيچ وجه مسأله تلقي نمي شود. زيرا اين سؤالي است كه تنها احتياج به محاسبه دارد ولي اينكه: « يك آپارتمان سه اتاق خوابه را با 50 هزار تومان مفروش كنيد» يك مسئله است. زيرا حل آن احتياج به انواع اطلاعات درباره وسايل، ابعاد و نوع اتاقها، قيمت ها و سليقه هاي فردي دارد در مثال اول پاسخ را مي توان به وسيله اطلاعات داده شده به دست آود در حالي كه در مثال دوم پاسخ مشخص است و شاگرد بايد راه حل كشف كند مثال اول مسأله اي است ذهني و چندان ارتباطي با زندگي ندارد ولي دومي هدف دارد و كاملاً مرتبط با زندگي واقعي است.
روش چند حسي در اجرا نظري و تجربي متفاوت است.
روش چند حسي بيشتر اجرايي است يعني در اجرا نتيجه مي دهد.
منابع:
دكتر حسن شعباني
عباس خورشيدي